الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشهاى
44
رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)
شده براى آسيا كردن باشد و بخواهند با گندم معمولى بازار خريد و فروش كنند ربا در آن مىآيد و بايد مقدار خالص گندمى كه چيزى مخلوط آن است معين باشد تا زيادهاى در معاملهاى نيايد . مسئله 9 اگر داخل گندم و مانند آن دانههاى علف و مانند آن از چيزهايى كه خودش داراى قيمت قابل اعتنايى است باشد اشكالى در خريد و فروش آن به زياده يا كم نيست ، ولى اگر مخلوط آن ، چيز قابل اعتنايى باشد و قيمتى نداشته باشد ربا در آن مىآيد و معامله آن بدون تعيين مقدار خالص آن باطل است . مسئله 10 خريد و فروش خرماى تازه كه آن را رطب گويند با خرماى خشك شده كه آن را تمر گويند حتى به طور مساوى كراهت دارد ، ولى خريد و فروش چيزهاى تر مثل گندم نمناك و مانند آن به خشكِ همان جنس به طور مساوى اشكال ندارد ، ولى اگر ترى آن به قدرى است كه در نظر عرف زيادى اجزاى آب در آن قابل اعتناست مثل برنج خيس شده براى پختن با برنج خشك ، خريد و فروش آن به جنس خشك ربا و حرام است . مسئله 11 خريد و فروش ميوههاى تر به خشك به طور مساوى اشكال ندارد غير از خرماى تر به خشك كه گذشت كه مكروه است . مسئله 12 اگر يكى از دو جنس كه مثل هم مىباشند زيادتر از ديگرى است ولى به آنكه كمتر است چيزى از غير جنس آن اضافه شود معامله از ربوى بودن خارج مىگردد ، مثلًا اگر هزار درهم و دو دينار را